Sẽn na yɩl tɩ rasem a naasã seg taabã tall pãnga, la sẽn wat n get-bã raab sãndã tõog n pidi, b maana faare, tɩ neb seg taab n koos tɩɩse, la tɩɩs biisi, b vãado, la b yãg b sẽn dɩk n maan-b tɩ b lebg rɩ-rɩtem bɩ bõn-yũudum.
Tɩp tɩɩm dãmba, sʋn-wʋgdba, la neb sẽn maand kug ko-koag n kogend weoogã, la koaasdb katɛk sega taaba, tɩ ned fãa koos a sẽn tare, la a kõ a limor tɩ b sã n wa rat-a bɩ b bãng a zĩig n paam n da.

Pagb la rap yii Kaya, Bobo dɩʋlaso, Waogdgo, la tẽns taab n wa zĩnd faarã pʋgẽ, n koos la b bao bãngre, ne yam paala, n na n tɩ paas b tʋʋma taoor kẽnde.
Zaabr wakat a yiib sẽn wa n ta, Burkĩna Faso sull ning sẽn get tɩɩsã selb la b koglg taoor soab a Lazaar Dulkom, sẽn ya tigs-kãngã sigindã ne tɩɩs nanambsã la weoogã koglg taoor soaba, ne a Ãdma Dulkom wa n sega neb nins sẽn kẽ faarã ne b koosem buud toor-toorã, n sõs ne-b bilfu, la b kõ-b pɛlg kengr kaset sɛba.

Sõasgã pʋgẽ, mise Lazaar Dulkom wilga rasem a naasã tʋʋm sẽn kẽn toto, la saagr ning b sẽn saagd yʋʋm sẽn wate.
Rẽ poore, a wilgame tɩ yaa neb pisoob la zak n zẽk b naoore, n wa faarã, n na n wilg b tʋʋm minim tɩɩsã la wen-vɩʋʋgã koglg wɛɛngẽ. Mise Lazaar Dulkom pẽga neb nins sẽn yãag bãmb rasem a naasã pʋgẽ wã.
A pẽga Zɩnyãrnaab a Sãnem, Tuknaab a Tʋgre, la yõ-koglgã ministɛɛre. A kell n pẽga ministɛɛr ning sẽn weoogã la koomã ne a pʋgẽ teedo, la sull ning sẽn get Bãngrweoogã, n paas sula buud toor-toor sẽn yãag-ba, sẽn na yɩl tɩ tɩɩsã selb ra-kaseng naoor a nii soabã yɩ neere.

Kell n yɩɩ wakate, b sẽn bẽd n kõ neb nins sẽn wa faarã ne b koosem, b tɩp tɩɩm, la tɩɩs buud toor-toorã rãmb pɛlg kengr kaset sɛba.
Pɛlg kengr sɛbã ya a Ãdma Dulkom n deeg n taas-ba. Yõ-koglgã miniisr Mahamuudu Sãana ra segd n zĩnda sʋka, la a ka tõog n wa ye. A sẽn ka tõogã, a tʋma tɩɩs nanambsã la weoogã koglg tʋʋm-noor taoor soaba, t’a wa zĩnd a dɩk koɛɛg a yʋʋr yĩnga. A koeesã pʋgẽ, a pẽga tʋʋmdã wʋsgo. A kell n wilgame tɩ b sẽn tʋm tʋʋmd ningã sõngdame tɩ b zabd ne weoogã kʋɩɩse, la a le sõngd tẽn-gãongã. A kell n togsame tɩ tʋʋm-kãngã buudã yaa bũmb sẽn noom gosneer wʋsgo, hal tɩ b kẽesd b toogo, sẽn na yɩl tɩ yam yãk kãensã buudã rãmb sõor paase.
Wẽnd na kell n yãag sull ning sẽn sigl tʋʋmdã la b kõ-b pãng tɩ b kẽng taoor ne b yam yãkrã.
A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba

Tʋʋmdã tʋɩɩsdbã kell n wilgame tɩ ya buud goam bãmb piig la a naas la sẽn na zĩnd wagsgã pʋga, burkĩnã buud goam a yopoe la tẽn-zẽms buud goam a yopoe me. Burkĩnã buud goam sẽn na zĩnd wagsgã pʋg la woto :- Moore – Fãrende ;- Busãamde – Fãrende ;- Gʋrende – Fãrende ;- Gurumdi – Fãrende ;- Silmiiri – Fãrende ;- Dagaabende – Fãrende ;- Zʋlle – Fãrende. tẽn-zẽms buud goam sẽn na zĩnd wagsgã pʋg la woto :- Ãngilindi – Fãrende ;- Ɛspayõlemde – Fãrende ;- Almaande – Fãrende ;- Larabɩɩmde – Fãrende ;- Tʋrkemde – Fãrende ;- Risimde – Fãrende ;- Snoaamde – Fãrende.Wags-taabã tʋɩɩsdbã kell n tẽegame tɩ tʋʋm-kãngã ya bũmb sẽn dabd taoore. Makre, rɩẽ wags-taabã gãndaoogã paama zaka la montɛɛre, tɩ wilgd tɩ tʋɩɩsdbã yam-yãkrã ya b keng paamdbã pelse ne kũunã paoosgo.À Laagi Abubakaar Zɩda, sẽn yaa Savan Mediya taoor soabã, pẽga tʋʋmdã la kell n pʋlem ne bãmb yãagrã rõandã wags-taabã yɛsa.Sõasg-kãngã ne kibay kɩtba paama zu-noog t’a Kaboore Kɩswẽndsɩda Rogbɛɛr zĩnd b sʋka, yaa ned ning sẽn dɩka Kũun-kasengã ne moorã la fãrendã goamã lebgrã yʋʋm 2022 la ne ãngilindã la fãrendã lebgrã yʋʋm 2024. B waa sõasgẽ wã tɩ bala b me ya kibay kɩta n kõ Zʋgnall Rãamde.Tʋɩɩsdbã baasame n wilgd tɩ neba fãa tõe n wa kẽe wags-taabã pʋga : tɩ fo ya karen-bi-bedre bi goam lebgr sɩngda bi goam lebgr tʋʋm-mita fo tõe n wa naagame. La sẽn zoe n yɩb gãndaad buud goam lebgr pʋga ka le tõe n maan wags-taabã ne buud goam bãmb pʋs ye, dall tɩ b toeem buud goam a taaba.Sõasgã baoosgã kell n yɩɩ wakat tɩ tʋɩɩsdbã tool boolle n boond neba tɩ b yi wʋsgo tɩ kũunã tõe n siga ned kam fãa zugu.Wẽnd na sik zu-noodã zembala wagsdbã fãa zutu. Paam-y tõkre : 78032411 / 77170172

Kibay kɩta: a Kaboore Kɩswẽndsɩda RobɛɛreZʋgnall Rãamd kibay kɩta

Nug tikrã sẽn maanã IKS na n tʋma a Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaab t’a kelg n tɩ sõs ne b nebã a yembr-yembre, tɩ ned fãa togs a sẽn mi b tẽngã kʋdemd la a rog-n-miki, la a nin-buiidã toor-toor waoong sẽn yɩ toto Gompõosem soolmã pʋgẽ. Vaeesgã sɩngda sigr kiuug rasem a 2 yʋʋm 2026 soaba. A Pẽgdwẽnde Erik na n tɩ sõsa ne Gompõosemnaaba, la b soolmã nin-buiidu, tɩ ned fãa togs a sẽn mi, la a sẽn yã, wal a sẽn wʋm tɩ b gomda.

Vaeesdã na n tika Gompõosem sɩngre, naab ning sẽn kõog tẽngã yʋʋre, la sẽn sɩng toto tɩ b wa pʋd tẽngã yʋʋr võor tɩ Gompõosem. A na n sʋkame n bãng nanambs sẽn dɩ, n tall n wa tãag rũndã naab a Kugr sẽn be Geerã zugã. A na n kell na n sʋkame n bãng naab fãa sẽn zĩnd n tʋm n bas kibay ninsi, la a naam rɩɩb yʋʋm sõore.

A leb n na n kelga Gompõosem naam sẽn dɩt toto, la b sẽn tũud soay ninsi. Vaeesdã na n sʋgsame n bãng Gompõosem rãmb sẽn maand rog-n-mik ninsi: sig-noor n tãag basga, b kʋya, b kamb sɩdb kũuni, la b pʋg-peegr sẽn maand toto. A na n sõsa ne-b n bãng b kisgu, la b zĩ-bãna. A na n sʋkame n bãng nebã buud toor-toor sẽn yi tẽns nins n wa, tɩ b naag taab n vʋɩ Gompõosem soolmẽ wã. A na n sʋkame n bãng tũudum nins sẽn be Gompõosem, la b sɩngr sẽn yɩ toto. Rẽ poore, a na n sõsa ne nin-buiidã n bãng Gompõosem tẽngã laogo, b sẽn da rɩkd tɩ ya bũmb tɩ b paamd n lut b bãongo. Sõasdã na n sõsame n bãng nasaar tʋʋma sɩngre, la bũmb nins fãa sẽn zĩnd Gompõosemnaab ne b nin-buiidã tẽnse, hal b sɩngr wẽnd n tãag rũndã.
A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba

Karen-doog a yembrã pʋga, b sɩnga magbã ne a Sawadgo Nooswaooga. Koe-zug a Nooswaoog sẽn yãke, yaa « Kom-bɩɩbã tab toosã yũub Ziga komindã pʋgẽ». Koe-zugã wɛgsg pʋgẽ, a wilgame tɩ kom-bɩɩsã tab toos yũub tara pãng paasg Ziga komindã pʋgẽ, la yaa rẽ n kɩt t’a yãk yam n na n gom a goam tɩ b naag taab n bao yel-tɩɩm. A wilga tab toosã sẽn wat ne sabaab rãmb ninsi. A sebrã pʋgẽ, a kẽe Wẽnnaam sebrã pʋga, n bao n na n kõ zĩisi, la koe-zug ning a sẽn yãkã nan yaa zamaan-paalg yala. Wẽnnaam sebrã pʋgẽ ka tar zĩig sẽn gomd tab toos goam ye. La baasg fãa, a rɩka makr ne rã-toosã b sẽn da zoe n wilg a yel-beed a Lot zamaanẽ. A sẽn wa n karem n sa, bʋ-kaoodbã taoor soab a Abaas Kẽedrbeoogo, ne dogtɛɛr Zũndi Sãntalle, la Pastɛɛr Sãmwɛll Korg sʋgs-a-la sʋgsg buud toor-toore, t’a me leo a sẽn mi.

Tab toosã sẽn ka be Wẽnnaam sebrã pʋgã, t’a yaool n dat n gom a goamã, a Abaas kõo Pastɛɛr Sãmwɛll Korg sor tɩ b wɛgs n wilg-a a sẽn da segd n kẽes vẽenem nins a gʋlsgã pʋgẽ, tɩ b bãng t’a sẽn gomd goam ninsã ra ka be pĩnd ye, la yaa bũmb sẽn nan yaool n wa zamaanã pʋgẽ n tar a zu-loeese. Pastɛɛr Korg kell n kõ-a-la sagls buud toore-toore, t’a na n tɩ maneg tɩ fãa yɩ sõma. Bʋ-kaoodbã me kell n wilg-a-la zĩis t’a tɩ rems tɩ tũ moorã gʋlsg no-tũuri.
Karen-dot a tãabã fãa tʋʋm na-kẽndr kell n ya a yembre. Yaa karen-biigã karem tɩ b kelge, n sʋgs-a t’a leo, tɩ bʋ n kao a bʋʋdo, n kõ-a a sẽn segd n paam pall ninga. Badaar pipi magbã wa n tɩ saa wĩntoog piig la a yiibã pʋgẽ.
Karen-biis kẽer paama koabg zug piig yoobe, piig la a yoob la pʋsʋka. Sãnda paama koabg zug piig la a yopoe. La b yeelame tɩ karen-biig fãa paoong seka a na paam Lisãase.

Sẽn paam-b pal-bɛd tɩ yɩɩd a taabã zĩigẽ, a Ezayɩ Zɩɩdwɛɛmb zĩnda sʋka. A Ezayɩ Zɩɩdwɛɛmb yãka koe-zug sẽn gomd yolgemdã kaalem Waogdg Arõndiism a naasã pʋgẽ wã. A goma yolgemd kaalmã yelle, tɩ bʋ-kaoodbã kelg-a, n sʋgs-a sʋgsg buud toor-toor t’a padme. Bʋ-kaoodbã kelg-a lame, la b kell n kõ-a vẽnegr a taab n paase, la b wilg-a zĩis nins b sẽn yã tɩ ket n tar bãn tɩ b rat t’a rems tɩ tũ moorã gʋlsg no-tũuri.
A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba

Magbã sẽn zĩnd n sa, Inseta karen-doogã taoor soab a yembr wilga nebã noy nins sẽn ki tʋʋm-kãngã buud pʋgẽ. Rẽ poore, kaorengã bʋ-kaoodb taoor soab a Abaas Kẽedrbeoog wa n yeelame : « yãmb ya a Yili Amoose. Tõnd dat n bãnga yãmb sã n segl n saame. Y sã n seglame n sa, tõnd na n kõo yãmb minit piig la a nu, tɩ y bilg yãmb tʋʋmdã ». Bʋ-kaoodbã sẽn kõ noorã, a Amoos Yili, yeelame t’a baoosmã koe-zug yaa « Kom-bɩɩsã rã-toosã yũub yell Arbol soolmã pʋgẽ ». A sẽn wa n na n sɩng sebrã kaorengo, a pʋʋsa Wẽnnaam barka, la a kabs dogtɛɛr Abaas Kẽedrbeoogo, sẽn ya buudã gaom bãngd kaseng sẽn be a taoore, n na n sõng-a ne a tʋʋmdã magbo. Rẽ poore, a pʋʋs dogtɛɛr Sãmwɛll Korgo, sẽn ya Wẽnnaam sebrã bãngd kasenga, tɩ b yɩɩ vẽenem n yãag-b yʋʋma a naasã pʋgẽ.

 A kell n kabsa a Tũmdaoogo Yisɛka Sawadgo, a sak n zẽk b naoor n wa na n sõng-a t’a tʋʋmdã yɩ sõma wã yĩnga. Rẽ poore, a kabsa madaam Kaboore  sẽn sõng-a ne moorã gʋlsg na tũ tɩrgã yĩnga. A sẽn wa n na n kẽ sebrã wɛgsg pʋgẽ, a yeelame tɩ bãmb yaa sikoaab buudu. A kell n bẽda be n togs a yaab rãmbã pend sẽn sɩng toto n wa ta a ba Rasablga, ne a ma a Polindi. A Amoos sẽn togs a yaab rãmbã yãgr n sa, a kell n dɩka b roogã sondedgo, n soees bilfu.

A sẽn soees n sa, a pʋʋsa Inseta taoor dãmbã Pastɛɛr Beenzame Yanoog ne b poorẽ dãmbã, la karen-saamb dãmb buud toor-toor sẽn pɩʋʋg Inseta n karem bãmb a karen-biisã. A pʋʋs a pag a Zãongo Voronik ne a kambã barka, tɩ b yãag-a-la ne pʋʋsgo. A pʋʋs Wẽnd doog ning a sẽn zãadã barka, tɩ b sõng-a-la ne ligdi, la pʋʋsgo.

 A Yili Amoos wilgame t’a waoongã Inseta võore, yaa sẽn na yɩl n paam bãng-zulung Wẽnnaam yellã pʋgẽ n paase, n da tudg nebã ye. Sẽn paasde, yaa paam bãng-minim n tõog n gʋls sɛb a taab n paase. A togsa bãngr buud toor-toor a sẽn paam Insetã zãmsgã pʋgẽ, t’a na n naf-a la a naf neb a taaba. A togsame tɩ bũmb ning sẽn wa ne a yãk yam tik rã-toosã n gʋlsã, yaa kom-bɩɩs kẽer rã-toosã yũub sẽn tar pãng paasg wakat fãa Arboll soolmã pʋgã. Yaa rẽ la a tags tɩ segdame tɩ b gɩdg-a pĩnda, t’a ra wa wa ne zu-loees a taab ye. A wilgame tɩ rãamã yaa buud toor-toore, la rã-toosã sãamda ãdem biiga. A sãamda ned zugã kalkõto, ne a yamã, t’a tõe n maan tʋʋm beed ka tɛka.

A Yili Amoos raab ra yaa rã-toosã na kolgẽ weoogo, ka rẽ bɩ a tolg n saẽ tɩ kom-bɩɩbã la nin-kẽembã paamẽ b mense. A sãmbdame tɩ Arboll soolmã kom-bɩɩs ka mi b sẽn yũud-a t’a wat ne a soab b laafɩ wã wɛɛngẽ ye. A raabã fãa yaa Arboll soolmã kom-bɩɩb na bas-a t’a sa zãnga, wall a kolg weoogo. A kell n togsa rãamã yũub sẽn wat ne zu-loees buud toor-toore, wala burkĩnd kãsgre, ãdem biigã yaoolgo… Rẽ poore, a togsa sɛb nins a sẽn tik n tõog n maan a pʋtẽer bĩngr sebrã. A tika seb-kãens n kẽ Wẽnnaam sebrã pʋga, Kaool-kʋdgã la Kaool-paalgã pʋgẽ n yãk wɛrse rãmb buud toor-toore, n wilg rã-toosã yũudb sẽn tõe n wa paam zu-loees ninsi.

 A Yili Amoos sẽn wa n na n tɩ baas a sebrã kaorengo, a yeelame t’a kʋmba a pʋtẽer bĩngr sebre, sẽn na n yɩlẽ tɩ kom-bɩɩbã rã-toosã yũub sa. A yeelame tɩ b sã n dat t’a rẽndame tɩ b sagl-ba, la a me na n kẽesa a toog n bao soay rabay tɩ b naag tɩ ya b fãa zu-loɛɛga. Bʋ-kaood-kasengã ra kõ-a-la minit piig la a nu, la a tõogame n karem mint piig la a naas pʋgẽ.

Rẽ poore, a Abaas Kẽedrbeoog pẽg-a lame, la a kõ a Tũmdaoogo Yisɛka Sawadgo, karen-saam-kaseng ning sẽn pʋg-a a Amoos n ges a tʋʋmdã minit piig t’a wɩd a sebrã zĩig ning fãa sẽn wa n tɩ rat remsgo. Mise Sawadg ne pẽg-a lame, a sẽn tõog n karem fãa minit piig la a naas pʋgẽ wã. A kell n pẽga koe-zug ning a Yili Amoos sẽn yãkã, la a wilg t’a yaa bũmb sẽn sɩd be Burkĩna Faso wen-vɩɩs a naasã pʋgẽ n tar nin-buiidã n namsdẽ. Rẽ poore, a wilgame t’a Yili Amoos saka saglse. A leb n tũu Inseta na-kẽndr ning b sẽn gãneg n gʋlsd pʋtẽer bĩngr sɛbã. A sẽn wa n na n wɩde, a yeelame tɩ karen-bi-kẽengã sẽn yas bãmb taoor bʋʋd-a wã, a ka ning mi-tiir wilgdsã b sẽn segd n zĩndẽ zĩig ninsã ye. Sẽn paasde, wagd-sẽgendmã, la gom-biis kẽer gʋlsg ka tũ taab ye. A kẽnga taoor n wilg tɩ wala,  tẽnga, bɩ gom-bil a ye, ka rẽ bɩ bũmb a yembr yʋʋre, a tõe n gʋls-b lame tɩ b gʋlsmã ka tũud ye, tɩ b  fãa yaool n ya bũmb a yembre. A kell n wilg-a-la zĩis wʋsg sẽn ket n dat demsg moor gʋls noy wɛɛngẽ.

Mise Sawadg wɩdgã poore, bʋ-kaood-kasengã kõo madaam Kaboore, karen-saam-kaseng ning sõng-a ne a pʋtẽer bĩngr sebrã gʋlsg t’a me wɩde. Madaam Kaboor wilgame tɩ sebrã seb-vã-nens pidame. Seb-vã-nensã sã n tekẽ-la pisoobe yaa sõma. La seb-vã-nensã taa pisopoe la a tãabo. A pẽga a Yili Amoos a sẽn yals toto n karmã, la a koɛɛgã gãnegre. A wilgame t’a tũu Inseta na-kẽndrã fãa gill kɛp.

Madaam Kaboor yeelame t’a modg n dems zĩis nins fãa b sẽn wilgã tɩ tũ wala sẽn segde, t’a gʋlsame n na n bĩng beoog rãmba, la neb a taab sẽn wat yʋʋm tus katɛka. Madaam Kaboor sẽn yã nindã  ne mise Sawadgo, la bʋ-kaood-kaseng a Abaas Kẽedrbeoog sẽn yã wã, b fãa wa n tɩ yaa moor gʋlsg noorã zĩigẽ, la faren-moorã gʋlsgo. Zĩ-kãngã, b wilg-a lame t’a sã n mi n na n gʋls gom-bil farend ne moore, bɩ a gʋls-a ne moorã gom-biisi, t’a gʋlsd-a moorã karemd-b yĩnga. A Yili Amoos ra gʋlsa kom-bɩtse, tɩ mise Sawadg rat n paam vẽnegr a zugu. La bʋ-kaood-kasengã kell n kõo sor tɩ mise Sawadg sʋk-a t’a togse. Rẽ poore, bʋ-kaoodbã yeela zãma wã tɩ b yik tɩ bãmb me na n tɩ yãa taab la b wa. B sɩd yiime n kẽng b bʋʋdã roogẽ, n lebg n wa yeel t’a Yili Amoos paama piig la a yopoe, la yaa sõma wʋsgo. Pall-kãng wilgdame t’a Amoos paamda bãngr kaset sebr ning a sẽn da baoodã.

A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba

A kẽndã võore, yaa tigsg ning Fãrens ne nin-sabls tẽnsã taoor dãmb sẽn mi n segd taab tɩ b boond tɩ Some Fãrens Afirikã. Yaa tigs-kãng buudu, la b maand-a-la Ãngilin-goamdb tẽnga. La yaa Fãren-goamdbã tẽns kom-bɩɩb sẽn ka leb n dat Fãrens tẽngã taoor rãmb na-kẽndrã n wa ne rẽ. B sẽn seg taab Nayorbi wã, yaa nin-sabls tẽns taoor rãmb nins sẽn ket n dat Fãrens tẽngã taoor rãmb na-kẽndrã bal n zẽk b naoor n kẽng tigsgã. Tikrã yaa na-kẽndr Fãrens tẽngã taoor soab sẽn gãnege, n na n lebg n bao yam dãmb n paam tɩ nin-sabls tẽns kom-bɩɩbã la nin-buiidã kõ-a sɩda, t’a paam n tʋm ne-b tɩ Fãrens arzɛkã sẽn kɩllã lebg n dooge. Tigsgã maandame nin-buiid sẽn dat b n pa b burkĩndã pʋgẽ wala la AES rãmb ka kẽng ye. Bãmb sẽn gãd gãdb ning b soog-m-mengãwɛɛngẽ wã yaa rẽ sor zug la b yasa.

Tɩ bala: Mali, Burkĩna Faso la Nizɛɛr yãka yam n na n yi Fãrens soogrã pʋga, n tolg n soog b mens zãng-zãnga. Tẽns a tãabã sẽn yãk yam n be tedg-zãng sor zugã nooma nin-sabls tẽnsã kom-bɩɩba. Tɩ Fãrens yaool n ka rat tɩ b yam-yãkrã wa long tẽns a taab sẽn ket n be bãmb raabã pʋgẽ ye. Wakat fãa, Fãrens gãnegda beoos n gɩdg AES t’a kõn kẽng taoor ye. Fãars yãagda nin-wẽnsã ne ligdi, zab-teedo, la b rɩkd kiba-soaadɩ sẽn be AES n kõt-ba, la b gomd kiba-kɩtb rotẽ n kõt nin-wẽnsã pãnga. Fãrens tẽngã taoor soab a Manwɛll Makõrõ zemsa ne Kodenvoaar n segend naam wẽ-n-dɩk rãmb n dat n lub tẽnsã a tãabã taoor dãmba. Yaa rẽ tɩ d sʋkd d mens n getẽ, rẽ yĩnga nin-sabls tẽnsã kom-bɩɩb sẽn bãng b sẽn datã, Emanwɛll Makõrõ sẽn yas Keneya n tar gomd ninsã, a goam na n woma biisi? Tɩ bala, sig-noy kiuur rasem 12 yʋʋm 2026 Keneya kom-bɩɩbã la nin-buiid kẽer yii ne peen-miidu, n yõod pĩni rãmb la b gomd tɩ bãmb ka rat t’a Emanwɛll Makõrõ wa bãmb tẽngã ye, tɩ bala, yaa yõg-n-kẽes yembdẽ na-kẽndr la Fãrens sẽn leb n gãnegdẽ wã.
A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba

Karen-biisã yaa: Pelatõ rãmba, Batayõ Belende bãngdba, zab-zabdb sẽn kell n be zĩig pʋgẽ tɩ sã n wa ya (Yik t’a waame bɩ mik tɩ b ra boben-dõbame) la zab-te-paalã bãngr sodaase. Leb n yaa sodaas sẽn mi Burkĩna Faso zabrã sɩlse, la zab-te-paal buud toor-toor sẽn nan wa-bã zab-zabdba, sodaas sull b sẽn boond tɩ Zeni Militɛɛrã, la zabr yaab rãmb sẽn na n tolg n beẽ tɩ b tʋʋmd ya zab-bɛd-kãensã buud bal la b yãk-b tɩ b tʋmdẽ.
Zãmsgã karen-saam-dãmb yaa sodaas sẽn zĩnd zabrã pʋgẽ n paam minim la bãngr buud toor-toor a pʋgẽ, n dɩk b bãngrã n taas karen-biisã.

Zãmsgã raab yaa sẽn na n yɩlẽ tɩ Burkĩna Faso sodaas nins sẽn ya zab-zabdbã segl b mense, tɩ zabrã sẽn wa n ta nug ning fãa bɩ mik tɩ b ra zoe n daoolame n gũud-a.
Zãms-kãngã poore, b na n leb n zãms sodaas sula taoor dãmb sẽn tõe n zã zabrã la b rɩkd noor wakat fãa n zabd n fãagd b tẽngã.
Ned ning sẽn zẽk a naoor n tɩ zĩnd Etamazoor Zenerallã yʋʋr yĩng yaa Kolonell Hamed H. ROAMBA. Kolonell ROAMBA wilga a sũ-noogo, zãmsgã sẽn kẽn sõma wã, la a tũ taoor wala sẽn segdã yĩnga. A pẽga karen-biisã ne b karen-saam-dãmbã. A wilgame tɩ zãms-kãngã kell n segda ne zab-bɛd nins tõnd tẽnsã sẽn be a soab pʋgẽ wã.
Kibarã yii Sodaarã tʋʋm-noorẽ t’a Rãamd rɩk-a n pʋɩt ne-yã.

Bʋ-kaoodb nu fãa na n vaeesame la b bal wagsdb 134 kibaya. Kibay b sẽn dɩgl n kẽed wagsgã pʋg yaa bãmb 268. Kiba-kãens yaa bũmb b sẽn tõog n yiisi, tɩ kast beẽ. Kiba-kɩtb sẽn gʋls Zʋgnall rãmbẽ yaa bãmb 68. Kiba-kɩtb sẽn gom Radiyo rãmb pʋse, bɩ sẽn yi Tele vizõ rãmb pʋs ya bãmb 70. Sẽn yi Tele vizõ rãmbã pʋs yaa bãmb 28. Kiba-kɩtb sẽn gʋlsd tɩ yit Ẽntɛgnetẽ wã yaa bãmb 58. Bãmb sʋkã buudã goamdb kibay yaa bãmb 34.

B zĩnigrã sẽn wa n kʋms n sa, Miniisr Pẽgdwẽnde Zɩlbɛɛr WEDRAOOG wilga bʋ-kaood fãa a sẽn sõmb n tall a meng toto, tɩ b fãa tʋʋmdã tũ taoor wala Piri Galya wã wagsg noor sẽn wilgi. Miniisrã boonda bʋ-kaood fãa t’a tall maag-m-meng la yam bʋgsem, n vaees la a bal wagsdbã tʋʋm ne pʋ-peelem tɩ bas-m-yam zĩnd a pʋgẽ.
A Pẽgdwẽnde Erik Zinaaba

ADIG tʋʋmdã sɩngre, yaa pag a yembr n wa n be Buls komindã pʋg n kẽnd n gilgdẽ. Pagã ra bẽeda nen-yiling bãaga. La sẽn wa n be n beẽ, pagã wa n tara pʋga. A sẽn bẽed nen-yiling bãag la a tar pʋgã, Misẽo Masɛɛr peelsã sẽn da be Bulsã tall a gũusgu, ne yagb bilf-bilfu, t’a wa tɩ roge, tɩ b reeg a biigã n kẽng Waogdg n tɩ kɩs  tɩ b zã-a.

B sẽn deeg a biĩgã n kɩs Waogdg tɩ b zã wã poore, ka yɩɩg kiuug a tãab bɩ naas pʋgẽ, pagã le rɩka pʋga, tɩ Misẽo rãmbã le sɩng-a  yagbo. Pʋg-kãng soabã a sẽn na n dogã, yɩɩ yʋngo. A sẽn dog n sa, a kell n dɩka biigã n ning saase pʋga. Beoog sẽn vẽege, pagbã yã-a lame n sʋk-a t’a biig bee yae? Pagbã sẽn sʋk-a wã, a tall-b lame n kẽng n tɩ wilg-b biigã. La zu-bʋko, biigã paam n maana kaalem. Rẽ n kɩt t’a Bilɛɛs Sãndwiid rãmb sẽn wa n na n lugl ADIG sullã b gesame tɩ Namendtẽng soolmã, sula beeme n get: karen-moore, weoog koglgo, koobo,  gʋʋlgo… la sull sẽn get: nen-yilinsã, pelen-yɩgsã, bɩ kĩsinkĩirã bãad rãmb ye.

A Bilɛɛs Sãndwiid wilga woto:« ninsaal buudã fãa mi a rogem, la a ka mi a sẽn na n baas toto ye. Nen-yiling bãada, a zakã pʋgẽ menga, b ka get-a ye. Ned sẽn wa n sɩng bãagã bẽebo, a zakã rãmb sɩngda a pʋgb bilf-bilfu, n wa tɩ raag-a n bas t’a yi n be vɩʋʋgẽ. A sã n yi n be yɩnga, b rengd n pʋgd-a lame, n wat n tolg n bas-a t’a lebg a yembre. B sã n bas-a t’a lebg a yembre, saasã pãbd-a lame, waoodã kẽed-a lame… Kẽer me yõkda b bãad n sẽb ne sɛnd dãmb n zĩnig zak pʋga, bɩ vɩʋʋgẽ t’a be be a yembre. Pagã biig sẽn k iwã a yĩn-sidgã kẽe tõndo. Tõnd sẽn lugl d sullã tõnd kell n zãa pagã,  t’a zĩnd ne tõnd n wa yik a yõor bãag n maan kaalem, tɩ ADIG ne Buls Meeri wã naag taab n bao roog n kõ-a. D ka tol n bãng a ba-yirã zĩig ye. Tõnd sẽn tʋmd tʋʋmd ningã, a taab ka waoog Burkĩna Faso wen-vɩɩs a naasã pʋgẽ ye. Sula sẽn yãk yam n tɩbsd nen-yilinsã bãad rãmba, la b pẽnegd-ba, n sagend-b n gãnegd b yamã, b sõor nan ka waoog ye. Nen-yilinsã bãag bẽedb sʋka, nina bãag ka sek a na be vɩʋʋgẽ n saagd n nogd kʋds rãmb ye. Nina bãag yaa nebã n lak b mens n bas-a t’a wa kẽnd a yembr n ka tar sõsd-n-taaga, n kɩt t’a mag-mag a yembre, n wa lebg yɩng neda. Bãad ninga, b bas-a-la a mengã sẽn dog zak ningã pʋgẽ, n bas-a a sakẽ wã, n bas-a b tẽngã pʋgẽ, t’a kẽnd a yembre, t’a zoobdã wa lebgd wʋsgo, t’a nu-yẽesã wa lebgd wogd-wogdo, t’a fuudã wa kiidẽ, t’a wa sɩng n kẽnd zaala… Sãnda bõosda nebã sõngre, tɩ b rigd-b tɩ b ra pẽneg-b ye. Neb me n be, ba b nedã sẽn wa n lebg a soaba, b bee ne-a wĩndg la yʋngo».

 ADIG sẽn paam a rogem sebrã 2006 b gilga Buls komindã pʋga, n sõs nene-yilingã bãad rãmba, n paam tɩ b yamã gãande, tɩ b tall-b n tɩ bao rɩɩb n kõ-ba, n bao logtoɛɛmba, la sikolog rãmb tɩ b sõsd ne-ba. Yʋʋm-sar kiuug 2019 mam kẽnga Buls n tɩ maan b Repogtaase. RTB kiba-kɩtb me ra bee be. Badaare, nen-yiling bãad a yembr n dɩk koɛɛg a taabã yʋʋr yĩnga. A gomame t’a goamã tik nebã wʋsgo. Bãadã yeelame:« tõnd pʋʋsda Asosɛsẽo wã bark wʋsgo. Wẽnd la bãmb yĩnga, tõnd leb n paamame n naag d taab rũndã n dɩ la d yũ. Tõnd paama koom n so, d paama fu-paala, b põesa tõnd zutã, b segla rɩɩb tɩ d naag n dɩ. Rũndã tɛka, tõnd ne bãmb lebga bũmb a yembre. Tõnd sã n da paamdẽ woto pĩnda, tõeeme tɩ d ra ka beẽ nen-kãngã ye ». ADIG tɩbsda : nen-yilinsã bãase, nn paas kĩsikĩirã la pelen-yɩgsã bãad rãmba. Nin-wẽnsã tʋʋm-yood sẽn wa n kẽ sʋk n paasã, pelen-yɩgsã bãad rãmb sõor paasdaa ADIG tʋʋma zĩigẽ daar fãa. Tɩ bala, neb n gãens kũum, neb la b yals b roagdb taoor n kʋ-ba, neb me n yã kũum b sẽn zɩ n yã, VDP rãmb sãnda gãnga kũ-rãmba, tɩ b pelensã yɩke, tɩ b fãa zutã ka le ket b zĩigẽ ye. Bãmb rãmbã, ADIG baooda sikoloog rãmb tɩ b sõsd ne-ba.

 ADIG sẽn tɩbs neb tɩ b sãoog n tara laafɩ, n ka le bẽed nen-yilingã bãas sõor taa neb kobessi. Pagb kẽer sãoogame n paam sɩdb n kẽ kãadem. Rap sãnda sãoogame n paam pagb n n dogd b kamba. Pag a yembrã yii Po, n da wa be Buls t’a roagdbã ka mi a zĩig ye. A zĩnda Buls yʋʋm piiga, t’a roagdbã meng wa zẽk tɩ b na n maan a kʋʋr t’a kiime. B tɩbsa pʋg-kãng t’a sãooge, n maan mooneg koɛɛg t’a nebã bãng n kẽng Buls n tɩ tall-a n kuli. Sullã taoor soab a Bilɛɛs Sãndwiid wilgame tɩ nina bãag ka kẽng taoor boto ye. Bãad ning ya a ka paam teelgo, nina me ba b sẽn teel-a toto, a bãagã ka tõe n sa ye.  La baasgo, a sã n paamd koglgo, a yamã gãandedame t’a ka tõog n maan ned wẽng ye. Mam sẽn wa n maand vaeesgã ne-b n na n paam n gʋls kibarã, bãad rãmb b sẽn tɩbs tɩ sa, tɩ b rãmb kul b zagsẽ, wal b roagdb wa reeg-b n kuli, b sõorã ra taa bãmb pissi n dogle.

Tʋʋlg kiuug rasem 13 yʋʋm 2026 ADIG taoor soab a Bilɛɛs Sãndwiid yiisa vidiyo ne foto a paas Feesbukã zugu. Vidiyo wã pʋga, yaa nen-yiling bãad a ye sẽn da be Buls komindã pʋga. Bãadã ra bee Buls hal  2000 yʋʋmdã n kẽnd n tebd a nus a yiibã n maand-b wa a sõoda a lʋgã la a bõosdẽ:«  madaam! Madaam m wa reege ».

Nedã meng ra ka tol n mi a yʋʋre, a ka mi a sẽn yitẽ, a ka mi a buud yʋʋre, ned ba a ye me ka mi a yʋʋre. Buls komindã neb ra kʋmbame n dɩk a bõosgã gomd n kell n boond-a t’a Madaam. Buls nebã fãa ra mi-a-la ne yʋ-kãnga.

Asosɛsẽo ADIG sõngr yĩnga, nedã bãng a nenga, a mi a sẽn yitẽ, n mi a yʋʋr la a sondre. A sẽn bãng a nengã, a wa n yika raar a yembr n dɩk Pʋytẽng sorã t’a na n kulame. A sẽn dɩk sorã b togsa a Bilɛɛs t’a zomb n tɩ paam-a n gõoge. Rẽ la a yeel yã t’a yʋʋr ya a Sorgo, Tʋʋsma, la a yita Tẽnkʋdgo Toepãarẽ, la a rat n kula a buudẽ.

Yaa rẽ tɩ ADIG taoor soab a Bilɛɛs Sãnwiid ra yiis kibarã n kotẽ tɩ ned ning fãa sẽn yã-a, n mi a tẽngã, bɩ a roagda, wall a buudã neda, bɩ a bool-a a limo-kãensã :70361097/79554320 wall 5386127 tɩ b paam t’a nebã bãng a zĩiga. La hal ne tʋʋl-nif kiuugã pʋgẽ mam sẽn wa n gʋlsd kibarã, t’a Sorgo Tʋʋsem ra keta ADIG rãmb nengẽ.

Tʋʋlg kiuug rasem 26 yʋʋm 2026 soabã, ADIG rãmb leb n tʋma b sẽn minim n maandẽ. Badaare,  yaa neb 27 sẽn bẽed zutã l nen-yilinsã bãase. B sʋka, pagb ya a 5 tɩ rap ya bãmb 22. La b fãa ra bee Buls komindã sɛktɛɛr a 5 wã pʋgẽ. Asosɛsõ ADIG taoor rãmb kẽngame n tɩ tall-b n ta b tʋʋmdã zĩigẽ, n tɩ  põens b zutã, n wõrs b nu-yẽesã la b na-yẽesã, n bao koom n so-ba, n leb n yelg-b fu-paala, la b segl rɩɩb n kõ-ba.

Neb sẽn yãag ADIG tɩ b tõog n maan tʋʋmdã yaa Lahagi Sʋʋdre Karim, sẽn be Bulsa, la  Buls sɛgtɛɛt 4 Katolik karen-saamb a Ãndre Sawadgo, ne mise Yɩlenga Kiristof sẽn be Buls sɛgtɛɛr 1. Tʋʋmdã sẽn wa n satẽ, bãadã rãmbã sũur yɩɩ noog hal tɩ b pẽge.

ADIG yaa Namendtẽng porvẽesã sulli, la rũnda-rũnda, a yalgdame n kẽed babs a taab wala : Kʋlse, Nakambe, la  Wubr soolmã. B tara tʋmd-n-taar ne: Tugri,  Kaya, Kugpɛɛla, Zorgo, la Tẽnkʋgo.  ADIG sẽn lugla a sullã t’a ba-yãkdg yaa SAPAD taoor soab a Sɩdnooma Yisɛka KABOORE, ket n yaa yẽ. B sã n mi n tar b ra-kasensã tʋʋmde, b yãkda Okomisɛɛr bɩ Miniistɛɛr dãmbã tɩ b yɩ tʋʋmdã zu-raoog taoor dãmba. Miniistɛɛr ning sẽn get nin-buiidã sõng taaba, la zagsã, ne Bʋ-kaoorã Miniistɛɛre, ne Miniistɛɛr ning sẽn get laafɩ wã, la tʋm-n-kõ nin-buiidã Miniistɛɛr yãagd-b-la b tʋʋmdã pʋgẽ. Yʋʋm 2020 Miniistɛɛr ning sẽn get nin-buiidã sõng taaba, la zagsã kõ a Bilɛɛs Sãndwiid waoor kũuni, a tʋʋm-sõngã yĩnga. ADIG sullã sẽn tõog tɩ bãad rãmb sẽn da ka mi b nens bãng nensã, tɩ sãndã sãoog n lebg n kẽ kãadem n dogd kambã, tɩ kẽer vʋɩɩm lebg n ya noogã, wilgdame tɩ naoor wʋsgo, yaa nebã sẽn mi n zãagd b mens ne ne-bã, n wat kɩt tɩ nina kẽ moogo. Nin-buiidã sã n pẽnegd ne-ba, n sõsd ne-ba, la b gomd ne-ba, b yamã wat n gãandame tɩ bãmb me bãng tɩ ka yĩm b yell ye.

Mam kota ned buud fãa sẽn tõe n yãag ADIG ne ligdi, bãngre, la teelg buud toor-toor sã n be, bɩ a teel-ba, tɩ b reega tõnd fãa maoor n maoodẽ. Wẽnd na kell n kõ ADIG taoor rãmbã, paas la b sõng-b tɩ b kẽng taoor ne b tʋʋmdã.

A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba

Tʋʋl-nif kiuug yʋʋm 2026 soabã, mam makame n na n dɩk tẽngã pʋgẽ sagdã sẽn tõe n wa wa ne zu-loees kẽer wala bãase, la yolgemdã kaalem wɛɛngẽ Waogdg tẽngã pʋgẽ. Mam dɩk-a lame, n na n gome, sẽn na yɩl tɩ d naag taab n bao a tɩɩm.

Waogdg Kosood sakã pʋgẽ, sẽn kẽed ne: ko-põaasã, la lozĩnd dãmbã ne seese rãmbã wata ne yolgemd kaalem la rẽgd sakã pʋga. Lozĩnd-dãmbã zĩisẽ, zĩis kẽermi n tẽgena ne ko-põaasa, tɩ b yũugã ya wʋsgo. Yaa ko-põaas wala gãndã lozĩndẽ ko-rẽgdã, gor-biisã b sẽn wẽkd n yãkd kaamã, Bastoaarẽ wã nebã sẽn kʋʋd rũmsã n paas ne neb a taab me sẽn mi n yi vɩʋʋgẽ, n solgd n kʋʋd rũmsã yaare, tɩ ka tũud sor ye. Ko-põaas nins sẽn yit be wã tẽgendame n paasdẽ, tɩ yolgemdã kaalem tar pãng paasgo.

Lozĩnd dãmbã tʋm-tʋmdb kẽer lobda kagtõ rãmbã bogdã pʋsẽ, tɩ sebgã rɩkd-b n buiid sags nins sẽn pẽ-bã nin-buiidu. Sɩma wã lozĩnd dãmba, la neoodã wã lozĩnd dãmb mi n tara yũug la wubsg n kẽed nin-buiidã, tɩ rẽ fãa ya zu-loɛɛg n namsd-ba. Noonloti rãmbã pʋsẽ, neb kẽer vaagd b rot pʋs te-kʋdã, n tũnugd sa-koomã n zamd bogdã pʋse. Noonloti rãmbẽ wã pagb kẽer pɛgda laase, la fut n yit n lobd ko-rẽgdã soayã pʋse. Rẽ kɩtame tɩ soaya mi n tugd bogdo, tɩ kẽna lebgd toog ne nin-buiidã.

Sasa ning me mi n yaa “bʋʋm yãang bʋʋm daaga”. Rẽ kɩtame tɩ nin-buiidã tõe n tara bʋʋm. Tɩ bala, sagd lobr zĩis ka waoog Waogdg tẽngã pʋgẽ ye. Kamaan-maasã wakate, nina raada kamaand sorã noor n wãbe, n zãad kamaan-daoogã t’a lobr zĩig kae sorã noor ye. Neb kẽer me raada koom n yũ, n ka mi b sẽn na n lob saase wã zĩig ning ye. Waogdg tẽngã pʋgẽ, yaa ra-kasengã sẽne la b maan sagd ningr zĩis n dʋʋg soaya noore. Zĩis a taabã sagd zĩis ka waoog ye. Rẽ kɩtame tɩ neb kẽer kell n lobd saase rãmbã b sẽn paamẽ.

M sã n gomd sagdã lobr zĩis sẽn pa waoogã, yaa zĩis nins Meeri rãmbã taoor dãmb sẽn yãk n kõ nin-buiidã tɩ b lobd b sagdã. Sagd lobr zĩig sã n be me, b kalemda sagdã taaba, t’a mi n põog n ya yũugu. Meeri rãmbã taoor dãmb ra sɛgd n yãka zĩis toore, tɩ zĩ-kãens kell n yaẽ bõn-põaasã lobr zĩiga, tɩ bõn-koeems wala te-sũud rãmbã me lobr zĩig ra beẽ toore.

La nan ka boto ye. Tɩ bala, mobila wã sã n mi n wʋk Waogdg ra-kasengã noor sagd n wa Tuudbweoog sagdã lobr zĩigẽ, ned sã n getẽ, a mikdame tɩ yaa bõn-põaasa, la bõn-koeems sẽn kalem taaba, tɩ fãa ya gida, t’a yũugã reeg zĩigã n yãmbe.

Yʋʋm 2020 tõnd kẽnga Tuudbweoog sagdã zakẽ n tɩ maana Repogtaase. A wakatẽ wã rẽ tɩ ra yaa Senegall biig a ye, n da wa n be be n daad te-sũud rãmbã, tɩ neb a taab me reegd n werd n naand: so rãmba, paave rãmba, goeelse, la teed a taaba. Pagb lagem-n-taar sull n da be be, n tũusd te-koeems wala: bidu rãmba, sũudã teedo, waasdã la kutã tɩ b raad n lebgd n naand te-paala.

Yʋʋm 2022 n tãag 2025 neb a taab me wa n kẽe te-kʋdã tũusg wala: saase rãmba, te-sũud rãmba, waasdo, kutu, zũudu… Yʋʋm nins mam sõdgã pʋgẽ, Tuudbweoog sagdã lobr zak pʋga, Lekoll karen-biisi, kom-bãoonego, pagba, la sagdã zak pʋg taoor dãmbã sẽn dɩk-b rãmb tʋʋm tɩ b be zak pʋg n gũudẽ wã, bãmb ne pʋg-yãans nus nins sẽn pa tat b poorã, la b ka tar tɛɛndbã, b fãa wa n kẽe sagdã tũusd n koosdẽ. Hal t’a ra lebg b nug tʋʋmde. Yʋʋm 2022 ne 2023 sagdã tũusd-b sõor wa n paasame.

Tɩ bala, nin-wẽnsã wa n yikame n digd nebã Burkĩna Faso tẽn-kɩrensã pʋse, tɩ b yikd n basd b tẽnsã, la b kẽed Waogdgo, galentẽngã pʋga, n dat n kogl b yõore. Nin-wẽnsã sẽn yik b rãmbã sẽn wa n wa wã kẽer ra ka mi b sẽn na n maan a soab n paam rɩɩb sẽn na lob b noorẽ ye. Tɩ bala, b wa n kẽe tẽngã pʋgẽ woto bal tɩ gosneer ka bãng b tiir n sõd-b n naag neb nins sẽn paam zu-loeesã sʋk ye. B sẽn wa wã, neb nins sẽn mi yãnd la b ka minim bõosgã, bãmb fãa ra kẽeda sagdã la te-kʋdã tũusd n koosdẽ pʋga. Waogdg sagdã lobr zak sẽn be Tuudbweoogã, pagbã la kambã ra tusda taab n wẽdgd n wʋkd saase rãmbã. Tɩ pagb kẽer kẽnd tẽngã pʋg n wʋkd saase rãmbã, la b tũusd teed a taab b sẽn daad n lebg n naand te-paala, n koosdẽ.

Saase rãmbã kɩlo ra yaa wakɩr pissi la nu wakat kãnga. Yʋʋm 2025 yʋʋmdã b wa n paga sagdã zak Tuudbweoogo, tɩ b ka le tõe n paam zakã pʋg n ta ye. B sẽn pag sagdã zakã neb kẽer kẽndame masã n pẽnegd sagdã zak lalg wĩndg sẽn yitẽ babgã n lobd sagdã. La sẽn ya vɩʋʋgẽ wã b yõogd-a-la bugum wakat fãa t’a bug-zõosã me tõe n wa wa ne bãase.

Pʋg-yãang a Sawadgo Gĩngr kõta kaset bũmb ning sẽn kẽes bãmb saase rãmb wʋkr pʋga:” mam ra bee tõnd tẽngã Kʋgsablgo “Sɩraba” soolmã pʋga. La yaa Kɩrgẽ n da get tõnd yelle. Yaa sẽoogã sẽn wa n kẽ tɩ tõnd bʋd tɩ pʋʋdã yõg tɩ d sɩng koobo, la nin-wẽnsã wa n wẽ tõnd kõ-m-mengã rãmba “VDP”. B sẽn wa n wẽ-bã, tẽngã zãng fãa kaoogame n yiki, tɩ lebg ned fãa kẽng a roagdb sẽn beẽ n tɩ zĩnd n paam n põsg a yõore. Mam yika ne m bi-pugl a yembr biiga, a Yɩma Samira n babs m biig a ye sẽn da be Waogdg n me sembdẽ.

Mam sẽn wa n ta ka wã, m ka mi tʋʋmd a to n paas koob la gʋʋlg ye. D yikrã me sẽn wa n lebg ne pãngã, d wʋka d rũms la d kood n fabe. Mam sẽn wa n ta ka wã, m wʋmame tɩ nebã segda taab a Fadull n wʋkd saase rãmbã n koosdẽ. Mam sẽn da be m tẽngẽ wã m ka minim bõosg ye. Bõosg yaa bũmb sẽn faagd ninsaal zɩɩre. A ka sõma tõnd sẽn dog-n-mikã pʋgẽ ye. M biigã me sẽn sembdã, mam sã n dɩk fãa n bas ne-a t’a na n tõogame, la m yaool n ne a tõogã tɛka, ka na n wa zems ye. Yaa rẽ tɩ mam bas t’a loog a tʋʋmdã zĩigẽ, tɩ mam maan yam n pẽneg m pʋg-yãan-taag a ye sẽn wʋkd saase rãmbã, tɩ d tũud taab n kẽnda. D ra wʋkdame n tigimd ne Mustikɛɛr dãmb tɩ neb a taab wat n zuuda, tɩ kambã me wat n ningd-a bugum. Maam ne m yagengã sẽn kẽnd n wʋkd saase rãmba, la tũusd: kutã, waasdã, zũudã, la te-sũud rãmbã n koosdẽ wã, mam wa n ka le teeg m biigã t’a kõ-m gʋʋr bɩ tabr ligd ye.

Pipi wã tõnd ra koosda saase wã kɩlo fãa wakɩr pissi la a nu. Te-sũud rãmbã kɩlo wakɩr piig la a nu. Waasdã ne zũudã kɩlo yaa wakɩr pis-wɛ. Koomã bidu rãmb yaa bãmb b naas wakɩr a nu. Sasa ninga m tõe n koosa saase rãmbã la teed a taabã tus a nu, bɩ a yoobe, wal a naase. Kiuug pʋgẽ m tõe n koosa naoor a yiib bɩ vugri. Bee ne sagdã sẽn wa toto kiuugã pʋgẽ.

Tõnd waoongã wakate, rẽ tɩ yaa sẽoogo. Mam sẽn sɩng sagdã gaasg ne sẽoogã, yʋʋmdã ne a na n yi, tɩ mam tõe n sõda tus koabg la zaka. Pipi wã õnd sã n da wʋk saase rãmbã, raadã reegdame n geel ned fãa ligd n gʋls sebr n kɩs-a, la a kẽng n tɩ koose, n yaool n wa yao. Mam wʋka saase rãmbã n koose, tɩ wa wẽnd tẽngã bʋkda bilf-bilfu, tɩ mam yãag m yagengã sẽn da tũ maam n wa wã n tɩ kɩs a ba rãmb tɩ b kuls-a a sɩda. Saase rãmbã ligd pʋg la mam yãk n da a kulbã teedo, n yãag-a n tɩ kɩse. Mam sẽn kulã m mikame tɩ neb wʋsg ra lebgame n lebd b tẽnsẽ. Rẽ kɩtame tɩ mam kell n zĩnd Buls soolem tẽn-bil a ye b sẽn boond tɩ Takensẽndẽ n ko. Mam koo be. Yʋʋmdã sẽn wa n yit paalem, nin-wẽnsã le wa n yikame n digd nebã Daorg la Bok soolmã tɩ mam lebg n le wa m biigã nengẽ. Mam sẽn wa wã m le sɩnga saase rãmbã wʋkd n koosdẽ.

Mas-masa wã b sã n da saase rãmbã, b kell n yaooda ligdã zĩig pʋgẽ. Te-sũud rãmbã kɩlo sẽn da ya piig la a nu wã, a lebga pissi. Saase rãmbã kɩlo sẽn da ya pissi la a nu wã, yẽ me lebga pissi la a nii. Kutã kɩlo ket n yaa wakɩr pis-tã.

 La tẽngã taoor rãmb sẽn pag a Fadullã, saase rãmbã paoong lebga toogo. Tõnd yakda tõdbeoog noaag kelem-vuk n tũnugd sorã noore, la nebã sõasg zĩigẽ n wʋkd b sẽn yũ koomã ne yʋngã n lob saase rãmbã. Mam sã n yak n kẽng me, m tɩgd n mikme tɩ neb a taab n zoe be be n wʋkdẽ.

La mam me wʋkdame, m mi n tõe n paama tusri, bɩ tus a yiibu. Saase rãmbã sẽ, a sõngda tõnd wʋsgo. Bũmb zãnga, nin-wẽnsã sẽn yik b rãmb tɩ bas b tẽnsã. Tõnd sẽn segd taab sagdã gaasg zĩigẽ wã yaa: Pɩsla, Kõngũsi, Tugri, Kaya, Yaadgtẽnga, Kelbo, Gibo, la Arbĩnda neba. Tõnd sẽn paam taab be wã, d lebga zak a yembr kamba”.

A Wedraoog Alimata, tɩ b boond t’a Pʋgyãan-yãama:” mam bee Waogdg ka. Mam ba-yirã yaa Koasenga. Mam kul m sɩdã, n doga kamb a yiibu, tɩ rao-kãng maana kaalem. A sẽn kae wã, b rɩk maam n kõ ned a to, tɩ mam dog yẽ me kamb a yiibu, t’a bas n kaẽ. Yẽ sẽn kae wã ned ba a ye ka sak n deeg maam b buudã pʋg ye. Tɩ mam yi n tɩ rɩk raoa. Mam zĩnda rao-kãng nengẽ tɩ mam bi-rib-kasengã wa tall maam n wa Waogdg ka. Mam sẽn wa ka wã, m da sɩnga yãamd koosgo, n paamd ligd bilf-bilf n loet m bãongo. Mam sẽn koosd yãamdã logtoɛɛmbã wa n yeelame tɩ b ra yũnug kambã yãamd ye. Mam bi-pugl a ye me n da yi Kodivoaar ne a kom-pugl a yiib n wa paas tõnd tɩ d be zakã pʋga. B sẽn yeel tɩ b ra yũnug kamb yãama wã, m na n maana wãna? Yaa rẽ tɩ mam kẽ saase rãmbã la sagdã gaasgo. M gaasda sagdã bilf-bilfu, la m wat n yiisd yãamdã n koosdẽ. Saase rãmbã la te-sũud rãmbã la kutã la waasdã koosg yẽ, d ka le tõe n bas-a ye. Masã rẽnda tẽngã taoor rãmb ges b sẽn tõe n maan toto n sõng-d d laafɩ wã wɛɛngẽ. Wakat ninga, tõnd mi n yãa wala rɩɩb ning sẽn sãam tɩ b wa lobe, tɩ d wʋk n pʋɩ taab n kul n tɩ rɩ. D miime tɩ rẽ fãa tõe n wa yɩɩ bãase, la “naaf yeelame t’a ka tar noor ne a yõor wĩir ye”. Tõnd kotame bal tɩ tẽngã taoor rãmb sã n tõe n sõnga d laafɩ wã wɛɛngẽ bɩ b sõng-do, tɩ d ka le tõe n bas sagdã gaasg ye”.

Neb sẽn mam sõs ne sagdã gaasg wɛɛngẽ yaa waoogame, la pʋg-yãansã a yiibã sẽn togs zu-loees nins sẽn kẽes bãmb tʋʋmdã pʋgẽ wã, a kẽesa maam waoodo. Waogdg tẽngã pʋga, pagb kẽer zombda kut wiidi n kẽnd zama wã sʋk n wʋkd saase rãmbã la te-sũud rãmbã, n lebgd zaabrzaabr n wẽdgd mobila wã la montɛyã sʋk n kuusẽ. Wẽdg taabã pʋgẽ, b tõe n fãoo pag ning t’a paamsãmpogdo.

 Saase rãmbã, te-sũud rãmbã, waasdã, la zũudã  wʋkr poore, pagb nins sẽn yẽesd rotã la tʋʋm-noya rãmb me kẽe Ẽmpirmat rãmbã Ãnkr dãmb koosgo. Pagb kẽer pãbda Ãnkr dãmbã n wãad n yãkd waasdã sẽn be-b pʋsẽ wã n koosdẽ. Pagbã wʋkda Ãnkr dãmbã n lebgd n koosd ne neb a taaba, tɩ b raadẽ, n lebgd n suiid Ãnkre. Ra n lebg sui wã, a yaa bũmb sẽn tar wubsg la yũugu, n mi n kẽed nebã. La sagdã gasg yell yaa põk-m-la-f-ra-sɩɩs-ma. Tɩ bala, saasse rãmbã pagbã la kambã sẽn wʋkd n koosd n paamd ligdã bilf-bilfã, a sõngda tẽngã zãadb tɩ b zabd ne bõn-sũud rãmbã sẽn tabend tẽn-gãongã tɩ sa-koomã ka leb n tõe n fõog n kẽ tẽngrã. A wʋkrã leb n sõngda tẽn-gãonã t’a lebgd n vʋʋgdẽ. B sẽn wʋkd te-sũud rãmbã la saase rãmbã n lebgd n naand te-paalã, rẽ me sõngda tẽngã t’a metẽ la a yidgd n kẽnd taoore. A sõngda kom-bɩɩb la pagb tɩ b paamd tʋʋma. Nebã sẽn paam n minim te-sũud rãmbã la sagdã ligd rɩɩb n sa wã, yɩl tɩ b bas-a na n yɩɩ toogo.

Rẽ wã, mam kotame tɩ gosneer ges b sẽn na n dɩk na-kẽnda ninsi, n ges neb nins sẽn dɩk saase rãmbã la sagdã gaas n maan b tʋʋmdã, b ges b rãmbã laafɩ wã yelle. Bala, sagdã zĩigẽ rẽgdã buud toor-toor yaa wʋsgo. Sagdã sẽn kalemd taabã, sagd fãa tara a rẽgdo, tɩ rẽgd fãa me tara a bãaga. Rẽ kɩtame tɩ saase rãmbã la te-sũudã gaasd-b tõe n wa lʋɩ bãaga, tɩ ned ba a ye ka mi bãagã yʋʋr ye.

Logtoɛɛmbã wilgame weoogã bãag tũuda rũm-wãbdsã n yõgd nebã. Weoogã bãag bil tõe n tũu rũm-wãbdsã n yõk ninsaal buud fãa. B togsame tɩ rũm-wãbdsã zãada bãagã bila. Bãagã bil yãgr yita rũngã mengẽ. Tɩ rũngã yaool n nong zĩis nins koom sẽn be wã, wala zĩis nins sẽn pid ne ko-rẽgdo, la zĩis sẽn midgd ne maasr n dɩga. Tɩ yaool n yaa ko-rẽgdã pʋs la rũm-wãbdsã lobd b gɛla, n wekd koomã zugu. Wã fãa yĩng kɩtame tɩ mam tags weoogã bãaga, la bãas a taab sẽn tõe n wa tũ ne sagdã n wa ne bãase. Yaa rẽ tɩ mam rat  tɩ b rɩk neb nins sẽn tʋmd a pʋgẽ n dɩtẽ wã vʋɩɩm koglg yell n ning sʋka. Mam pẽnega ned ning sẽn be Tuudbweoog n daad saase rãmbã n lebgd n koosdẽ wã la m ka mik-a  a tʋʋmdã zĩigẽ ye. M makame n na n sõs ne a tʋʋmdã kamb la bãmb me ka sak n gom ye.

A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba