par Association pour le Developpement Integre Guesbeogo tɩ b kʋʋg koɛɛg n boond tɩ ADIG bee Kʋls soolmã pʋga Namandtẽng porvẽesẽ wã Buls komind pʋga. Sullã roga 2000 yʋʋmdã, n paam a sor kũun sebr 2006 yʋʋmdã b sẽn boond tɩ Resipise wã.
ADIG tʋʋmdã sɩngre, yaa pag a yembr n wa n be Buls komindã pʋg n kẽnd n gilgdẽ. Pagã ra bẽeda nen-yiling bãaga. La sẽn wa n be n beẽ, pagã wa n tara pʋga. A sẽn bẽed nen-yiling bãag la a tar pʋgã, Misẽo Masɛɛr peelsã sẽn da be Bulsã tall a gũusgu, ne yagb bilf-bilfu, t’a wa tɩ roge, tɩ b reeg a biigã n kẽng Waogdg n tɩ kɩs tɩ b zã-a.
B sẽn deeg a biĩgã n kɩs Waogdg tɩ b zã wã poore, ka yɩɩg kiuug a tãab bɩ naas pʋgẽ, pagã le rɩka pʋga, tɩ Misẽo rãmbã le sɩng-a yagbo. Pʋg-kãng soabã a sẽn na n dogã, yɩɩ yʋngo. A sẽn dog n sa, a kell n dɩka biigã n ning saase pʋga. Beoog sẽn vẽege, pagbã yã-a lame n sʋk-a t’a biig bee yae? Pagbã sẽn sʋk-a wã, a tall-b lame n kẽng n tɩ wilg-b biigã. La zu-bʋko, biigã paam n maana kaalem. Rẽ n kɩt t’a Bilɛɛs Sãndwiid rãmb sẽn wa n na n lugl ADIG sullã b gesame tɩ Namendtẽng soolmã, sula beeme n get: karen-moore, weoog koglgo, koobo, gʋʋlgo… la sull sẽn get: nen-yilinsã, pelen-yɩgsã, bɩ kĩsinkĩirã bãad rãmb ye.
A Bilɛɛs Sãndwiid wilga woto:« ninsaal buudã fãa mi a rogem, la a ka mi a sẽn na n baas toto ye. Nen-yiling bãada, a zakã pʋgẽ menga, b ka get-a ye. Ned sẽn wa n sɩng bãagã bẽebo, a zakã rãmb sɩngda a pʋgb bilf-bilfu, n wa tɩ raag-a n bas t’a yi n be vɩʋʋgẽ. A sã n yi n be yɩnga, b rengd n pʋgd-a lame, n wat n tolg n bas-a t’a lebg a yembre. B sã n bas-a t’a lebg a yembre, saasã pãbd-a lame, waoodã kẽed-a lame… Kẽer me yõkda b bãad n sẽb ne sɛnd dãmb n zĩnig zak pʋga, bɩ vɩʋʋgẽ t’a be be a yembre. Pagã biig sẽn k iwã a yĩn-sidgã kẽe tõndo. Tõnd sẽn lugl d sullã tõnd kell n zãa pagã, t’a zĩnd ne tõnd n wa yik a yõor bãag n maan kaalem, tɩ ADIG ne Buls Meeri wã naag taab n bao roog n kõ-a. D ka tol n bãng a ba-yirã zĩig ye. Tõnd sẽn tʋmd tʋʋmd ningã, a taab ka waoog Burkĩna Faso wen-vɩɩs a naasã pʋgẽ ye. Sula sẽn yãk yam n tɩbsd nen-yilinsã bãad rãmba, la b pẽnegd-ba, n sagend-b n gãnegd b yamã, b sõor nan ka waoog ye. Nen-yilinsã bãag bẽedb sʋka, nina bãag ka sek a na be vɩʋʋgẽ n saagd n nogd kʋds rãmb ye. Nina bãag yaa nebã n lak b mens n bas-a t’a wa kẽnd a yembr n ka tar sõsd-n-taaga, n kɩt t’a mag-mag a yembre, n wa lebg yɩng neda. Bãad ninga, b bas-a-la a mengã sẽn dog zak ningã pʋgẽ, n bas-a a sakẽ wã, n bas-a b tẽngã pʋgẽ, t’a kẽnd a yembre, t’a zoobdã wa lebgd wʋsgo, t’a nu-yẽesã wa lebgd wogd-wogdo, t’a fuudã wa kiidẽ, t’a wa sɩng n kẽnd zaala… Sãnda bõosda nebã sõngre, tɩ b rigd-b tɩ b ra pẽneg-b ye. Neb me n be, ba b nedã sẽn wa n lebg a soaba, b bee ne-a wĩndg la yʋngo».
ADIG sẽn paam a rogem sebrã 2006 b gilga Buls komindã pʋga, n sõs nene-yilingã bãad rãmba, n paam tɩ b yamã gãande, tɩ b tall-b n tɩ bao rɩɩb n kõ-ba, n bao logtoɛɛmba, la sikolog rãmb tɩ b sõsd ne-ba. Yʋʋm-sar kiuug 2019 mam kẽnga Buls n tɩ maan b Repogtaase. RTB kiba-kɩtb me ra bee be. Badaare, nen-yiling bãad a yembr n dɩk koɛɛg a taabã yʋʋr yĩnga. A gomame t’a goamã tik nebã wʋsgo. Bãadã yeelame:« tõnd pʋʋsda Asosɛsẽo wã bark wʋsgo. Wẽnd la bãmb yĩnga, tõnd leb n paamame n naag d taab rũndã n dɩ la d yũ. Tõnd paama koom n so, d paama fu-paala, b põesa tõnd zutã, b segla rɩɩb tɩ d naag n dɩ. Rũndã tɛka, tõnd ne bãmb lebga bũmb a yembre. Tõnd sã n da paamdẽ woto pĩnda, tõeeme tɩ d ra ka beẽ nen-kãngã ye ». ADIG tɩbsda : nen-yilinsã bãase, nn paas kĩsikĩirã la pelen-yɩgsã bãad rãmba. Nin-wẽnsã tʋʋm-yood sẽn wa n kẽ sʋk n paasã, pelen-yɩgsã bãad rãmb sõor paasdaa ADIG tʋʋma zĩigẽ daar fãa. Tɩ bala, neb n gãens kũum, neb la b yals b roagdb taoor n kʋ-ba, neb me n yã kũum b sẽn zɩ n yã, VDP rãmb sãnda gãnga kũ-rãmba, tɩ b pelensã yɩke, tɩ b fãa zutã ka le ket b zĩigẽ ye. Bãmb rãmbã, ADIG baooda sikoloog rãmb tɩ b sõsd ne-ba.
ADIG sẽn tɩbs neb tɩ b sãoog n tara laafɩ, n ka le bẽed nen-yilingã bãas sõor taa neb kobessi. Pagb kẽer sãoogame n paam sɩdb n kẽ kãadem. Rap sãnda sãoogame n paam pagb n n dogd b kamba. Pag a yembrã yii Po, n da wa be Buls t’a roagdbã ka mi a zĩig ye. A zĩnda Buls yʋʋm piiga, t’a roagdbã meng wa zẽk tɩ b na n maan a kʋʋr t’a kiime. B tɩbsa pʋg-kãng t’a sãooge, n maan mooneg koɛɛg t’a nebã bãng n kẽng Buls n tɩ tall-a n kuli. Sullã taoor soab a Bilɛɛs Sãndwiid wilgame tɩ nina bãag ka kẽng taoor boto ye. Bãad ning ya a ka paam teelgo, nina me ba b sẽn teel-a toto, a bãagã ka tõe n sa ye. La baasgo, a sã n paamd koglgo, a yamã gãandedame t’a ka tõog n maan ned wẽng ye. Mam sẽn wa n maand vaeesgã ne-b n na n paam n gʋls kibarã, bãad rãmb b sẽn tɩbs tɩ sa, tɩ b rãmb kul b zagsẽ, wal b roagdb wa reeg-b n kuli, b sõorã ra taa bãmb pissi n dogle.
Tʋʋlg kiuug rasem 13 yʋʋm 2026 ADIG taoor soab a Bilɛɛs Sãndwiid yiisa vidiyo ne foto a paas Feesbukã zugu. Vidiyo wã pʋga, yaa nen-yiling bãad a ye sẽn da be Buls komindã pʋga. Bãadã ra bee Buls hal 2000 yʋʋmdã n kẽnd n tebd a nus a yiibã n maand-b wa a sõoda a lʋgã la a bõosdẽ:« madaam! Madaam m wa reege ».
Nedã meng ra ka tol n mi a yʋʋre, a ka mi a sẽn yitẽ, a ka mi a buud yʋʋre, ned ba a ye me ka mi a yʋʋre. Buls komindã neb ra kʋmbame n dɩk a bõosgã gomd n kell n boond-a t’a Madaam. Buls nebã fãa ra mi-a-la ne yʋ-kãnga.
Asosɛsẽo ADIG sõngr yĩnga, nedã bãng a nenga, a mi a sẽn yitẽ, n mi a yʋʋr la a sondre. A sẽn bãng a nengã, a wa n yika raar a yembr n dɩk Pʋytẽng sorã t’a na n kulame. A sẽn dɩk sorã b togsa a Bilɛɛs t’a zomb n tɩ paam-a n gõoge. Rẽ la a yeel yã t’a yʋʋr ya a Sorgo, Tʋʋsma, la a yita Tẽnkʋdgo Toepãarẽ, la a rat n kula a buudẽ.
Yaa rẽ tɩ ADIG taoor soab a Bilɛɛs Sãnwiid ra yiis kibarã n kotẽ tɩ ned ning fãa sẽn yã-a, n mi a tẽngã, bɩ a roagda, wall a buudã neda, bɩ a bool-a a limo-kãensã :70361097/79554320 wall 5386127 tɩ b paam t’a nebã bãng a zĩiga. La hal ne tʋʋl-nif kiuugã pʋgẽ mam sẽn wa n gʋlsd kibarã, t’a Sorgo Tʋʋsem ra keta ADIG rãmb nengẽ.
Tʋʋlg kiuug rasem 26 yʋʋm 2026 soabã, ADIG rãmb leb n tʋma b sẽn minim n maandẽ. Badaare, yaa neb 27 sẽn bẽed zutã l nen-yilinsã bãase. B sʋka, pagb ya a 5 tɩ rap ya bãmb 22. La b fãa ra bee Buls komindã sɛktɛɛr a 5 wã pʋgẽ. Asosɛsõ ADIG taoor rãmb kẽngame n tɩ tall-b n ta b tʋʋmdã zĩigẽ, n tɩ põens b zutã, n wõrs b nu-yẽesã la b na-yẽesã, n bao koom n so-ba, n leb n yelg-b fu-paala, la b segl rɩɩb n kõ-ba.
Neb sẽn yãag ADIG tɩ b tõog n maan tʋʋmdã yaa Lahagi Sʋʋdre Karim, sẽn be Bulsa, la Buls sɛgtɛɛt 4 Katolik karen-saamb a Ãndre Sawadgo, ne mise Yɩlenga Kiristof sẽn be Buls sɛgtɛɛr 1. Tʋʋmdã sẽn wa n satẽ, bãadã rãmbã sũur yɩɩ noog hal tɩ b pẽge.
ADIG yaa Namendtẽng porvẽesã sulli, la rũnda-rũnda, a yalgdame n kẽed babs a taab wala : Kʋlse, Nakambe, la Wubr soolmã. B tara tʋmd-n-taar ne: Tugri, Kaya, Kugpɛɛla, Zorgo, la Tẽnkʋgo. ADIG sẽn lugla a sullã t’a ba-yãkdg yaa SAPAD taoor soab a Sɩdnooma Yisɛka KABOORE, ket n yaa yẽ. B sã n mi n tar b ra-kasensã tʋʋmde, b yãkda Okomisɛɛr bɩ Miniistɛɛr dãmbã tɩ b yɩ tʋʋmdã zu-raoog taoor dãmba. Miniistɛɛr ning sẽn get nin-buiidã sõng taaba, la zagsã, ne Bʋ-kaoorã Miniistɛɛre, ne Miniistɛɛr ning sẽn get laafɩ wã, la tʋm-n-kõ nin-buiidã Miniistɛɛr yãagd-b-la b tʋʋmdã pʋgẽ. Yʋʋm 2020 Miniistɛɛr ning sẽn get nin-buiidã sõng taaba, la zagsã kõ a Bilɛɛs Sãndwiid waoor kũuni, a tʋʋm-sõngã yĩnga. ADIG sullã sẽn tõog tɩ bãad rãmb sẽn da ka mi b nens bãng nensã, tɩ sãndã sãoog n lebg n kẽ kãadem n dogd kambã, tɩ kẽer vʋɩɩm lebg n ya noogã, wilgdame tɩ naoor wʋsgo, yaa nebã sẽn mi n zãagd b mens ne ne-bã, n wat kɩt tɩ nina kẽ moogo. Nin-buiidã sã n pẽnegd ne-ba, n sõsd ne-ba, la b gomd ne-ba, b yamã wat n gãandame tɩ bãmb me bãng tɩ ka yĩm b yell ye.
Mam kota ned buud fãa sẽn tõe n yãag ADIG ne ligdi, bãngre, la teelg buud toor-toor sã n be, bɩ a teel-ba, tɩ b reega tõnd fãa maoor n maoodẽ. Wẽnd na kell n kõ ADIG taoor rãmbã, paas la b sõng-b tɩ b kẽng taoor ne b tʋʋmdã.
A Pẽgdwẽnde Erik Zĩnaaba
